Γεώργιος Μαγγαλούσης

Γεώργιος ΜαγγαλούσηςΣυνέντευξη στο
Νίκο Ι. Καρμοίρη
φωτογραφίες συνέντευξης:
Γιάννης Γκλέκας

Όταν μπήκα στο γραφείο-εργαστήριό του τον βρήκα πάνω από ένα χαρτόνι να σχεδιάζει και να ζωγραφίζει. Μου προσέφερε καρέκλα, αφού πρώτα προθυμοποιήθηκε να κεράσει καφεδάκι. «Να σου μιλάω στον ενικό;», τον ρώτησα. Ένοιωθα σαν το εγγόνι που επρόκειτο να ακούσει πολλές ιστορίες από τον παππού του.

Δεν τον είχα γνωρίσει νωρίτερα. Τον ήξερα, όμως, τόσο μέσα από τα διάφορα αφιερώματα, όσο και από τη λαϊκή του τέχνη που, για δεκαετίες, έμπαινε σε κάθε ντόπιο σπίτι με χρηστικά ή διακοσμητικά κεραμικά. Ο λόγος για τον κ. Γιώργο Μαγγαλούση, τον αιωνόβιο κεραμίστα της Σπάρτης.

Ο κ. Γιώργος Μαγγαλούσης, περιτριγυρισμένος από διάφορα κεραμικά αγγεία που είχε φτιάξει με τα χέρια του, μας αφηγείται τη ζωή του, μας μιλάει για την τέχνη του, και μας παρουσιάζει το δικό του μουσείο, το Μουσείο «Κεραμ-ευς».

Πατώντας το REC ήταν σα να τσίγκλησα μια σπίθα που θα άναβε το καμίνι του παρελθόντος. Κι ο τροχός είχε ήδη αρχίσει να γυρίζει πλάθοντας τις αφηγήσεις…

– Πότε αποφάσισες ποιος είναι ο δρόμος που ήθελες να ακολουθήσεις;
Πάντοτε μου πήγαινε στο μυαλό κάτι να φτιάξω. Μου άρεσε γενικά να φτιάχνω πράγματα, για παράδειγμα μια πόρτα που ήταν χαλασμένη. Από το δημοτικό, (υπήρχε τότε φτώχεια και αν χάλαγε κάτι το φτιάχναμε μόνοι μας), αν έσπαγε ένα τζάμι ρώταγε ο δάσκαλος «ποιος θα το φτιάξει;». Εγώ, για να φύγω από το σχολείο πεταγόμουν και φώναζα «εγώ»! Ή αν είχε σπάσει καμιά καρέκλα το ίδιο. Πάντα έλεγα «εγώ»! Κατάλαβες; Για να φύγω από τα γράμματα…
   Τότε που σου λέω δεν υπήρχαν αυτοκίνητα˙ ένα-δύο υπήρχαν σε ολόκληρο το νομό. Ο πατέρας μου έφτιαχνε τότε σαμάρια και πέταλα για τα άλογα και ανακατευόμουν κι εγώ με τα σαμάρια. Ο παππούς μου κι ο πατέρας μου είχαν και κομπανία με βιολιά. Έπαιζα κι εγώ λίγο-πολύ. Έπαιζα και στη Φιλαρμονική κλαρίνο και κορνέτα, αλλά, ό,τι και να έκανα, το μυαλό μου πήγαινε συνέχεια στο να πάρω το σφυρί και κάτι να φτιάξω.

– Kι από την κεραμική πότε και πως γοητεύτηκες;
Όταν ήμουν 16 χρονών πήγαινα στην Εμπορική Σχολή στο Γύθειο. Τότε στις τέσσερις τάξεις κάναμε λογιστικά, εμπορικά και γαλλικά. Τα μισοπήγαινα καλα!
Λόγω του ότι ο πατέρας μου έκανε διάφορες δουλειές είχε αρκετές γνωριμίες στην περιοχή. Του παρουσιάστηκαν κάποια στιγμή κάποιοι άνθρωποι με κεραμικά και τους εγκατέστησε σε ένα παλιό καμίνι που υπήρχε πιο κάτω από τα Γυμνάσια. Έτσι, αρχίσανε να δουλεύουνε εκεί. Όταν κάποια φορά πήγα εκεί και τους είδα να δουλεύουνε δεν μου έκανε εντύπωση και δεν έδωσα σημασία. Όμως, όταν πήγα στο Γύθειο στο σχολείο το μυαλό μου πήγε μοναχό του στο καμίνι και στη δουλειά που έκαναν εκείνοι οι άνθρωποι.
   Κάποια στιγμή, όταν ξαναπήγα στο εργαστήριο κι έπιασα τον πηλό είπα στον πατέρα μου «Δεν πάω σχολείο». Στοπ! Μου έφερε αντιρρήσεις, αλλά επέμεινα: «Δεν πάω. Το καταλαβαίνεις;» Τα βαριόμουν τα γράμματα, έμενα και μόνος μου στο Γύθειο και το ένα έφερε το άλλο… Έτσι, πήγα σε εκείνους τους ανθρώπους και τους ζήτησα να καθίσω στον τροχό. Μόλις έκατσα, τσαπατσούλικα κάτι έφτιαξα!

– Τη δική σου επιχείρηση πότε την ξεκίνησες;
Όπως σου είπα, ξεκίνησα από εκείνους τους ανθρώπους, οι οποίοι είχαν το καμίνι κοντά στα Γυμνάσια από το 1931 μέχρι το 1940 περίπου. Αργότερα, έκανα δικό μου εργαστήριο εδώ, μέσα στη Σπάρτη, Παλαιολόγου και Μενελάου. Ο χώρος ήταν ενάμιση στρέμμα εδώ.
   Σιγά σιγά έφτασα στο σημείο να απασχολώ 30 άτομα σε αυτή τη δουλειά, η οποία ξεκίνησε καλά γιατί εγώ είχα μεράκι. Ανάμεσα στους εργάτες είχα και δύο Ιταλούς που τους είχαμε πάρει από το μεγάλο εργοστάσιο του Κεραμικού, γιατί τους πληρώναμε τα διπλά λεφτά. Εκείνοι έφτιαχναν καλούπια κι ανάγλυφα για τα πιάτα.
   Είχαμε τρεις φούρνους μεγάλους, οι οποίοι ήθελαν το λιγότερο χίλιες οκάδες ξύλα την εβδομάδα. Μέχρι τα 1965 με 1970 περίπου υπήρχε αρκετός κόσμος που κουβαλούσε ξύλα για το καμίνι μας από την Παλαιοπαναγιά, απ’ τ’ Ανώγεια, απ’ την περιοχή της Φάριδας, και χώματα από τους Αγίους Σαράντα. Γιατί κάναμε μεγάλη παραγωγή, κυρίως σε πιάτα φαγιάνς. Τότε εμείς εμπορευόμασταν αρκετά το πιάτο εστιατορίου γιατί είχαμε καλύτερη ποιότητα ακόμα κι από τον Κεραμικό. Ως έμβλημα της επιχείρησης είχαμε το δικέφαλο αετό και την επιγραφή «Sparta-Greece». Όσα πιάτα δεις με αυτή τη στάμπα είναι δικά μας!
   Το 1964 άρχισε σταδιακά η αύξηση των εισαγωγών και η παραγωγή έγινε πιο βιομηχανική και μαζική. Ξεκίνησα σιγά σιγά να μειώνω το προσωπικό γιατί δεν τα βγάζαμε πέρα. Από τους 30 εργάτες πήγαμε στους 20, στους 10, στους πέντε και στο τέλος έμεινα εγώ με την κυρά μου. Έτσι πια η παραγωγή μας έγινε τουριστική. Κι από το 2005 κι ύστερα ασχολούμαι μόνο ερασιτεχνικά με την κεραμική.

– Μεταλαμπάδευσες την τέχνη σου σε νεώτερους;
Δυστυχώς όχι! Πριν από αρκετά χρόνια είχα υποβάλει μια πρόταση για να δημιουργήσω μια σχολή, η οποία θα περιελάμβανε κεραμική, αγγειοπλαστική, ζωγραφική και γλυπτική. Τότε υπαγόμασταν στην Πάτρα. Είχαμε ζητήσει μια επιδότηση, ένα δάνειο για να πάρουμε μηχανήματα. Δεν είχα σκοπό να κερδίσω – όχι ότι ήμουν πλούσιος, τα μισοβολεύαμε στα οικονομικά – αλλά μου άρεσε να αφήκω κάτι πίσω μου στους νεώτερους. Το είχα πει και στο φίλο μου τον Ηλία τον Κανελλάκη κι είχε ενθουσιαστεί. Είχε πει τότε να μου φέρει 5-10 μεγάλες πέτρες για να έρθει κάνα παιδί που είχε ταλέντο στη γλυπτική να μάθει. Αυτή η ιστορία ήταν γύρω στο ’80. Αφού άλλαξε, όμως, η κυβέρνηση λάβαμε μιαν απάντηση που μας έλεγε: «λόγω μικράς παραγωγής απορρίπτεται». Όταν έλαβα την απάντηση απογοητεύτηκα, γιατί εμείς ζητούσαμε επιδότηση για να φτιάξουμε σχολή.

– Πότε έδωσες μεγαλύτερη βάση στην αγγειοπλαστική;
Όταν έπεσε έξω η επιχείρηση, γύρω στο 1964-1965. Λόγω μεγάλης εισαγωγής όλοι εμείς στην Ελλάδα μπατιρίσαμε. Να φανταστείς ήρθανε βουλγάρικα και τούρκικα «αρχαϊκά» βάζα στην Ελλάδα σε εξευτελιστικές τιμές. Λίγο-πολύ όλοι κλείσαμε. Στο τέλος έμεινα εγώ με τη γυναίκα μου. Μέναμε στις καμάρες και είχαμε ένα φούρνο εκεί. Έτσι έδωσα βάση στην αγγειοπλαστική. Για όσους δεν γνωρίζουν κεραμική είναι να τα πλάθεις με το χέρι, ενώ αγγειοπλαστική να το φτιάχνεις με τον τροχό. Έτσι ξεκίνησα τη δουλειά για να φτιάξω πολλά πράγματα πρωτότυπα. Έχω φτιάξει 42 πρωτότυπα κεραμικά, τα οποία έγιναν με το μεράκι. Και για να μπορέσουμε να τα βγάλουμε πέρα φτιάχναμε και τουριστικά. Όπως ο Πικάσο έκανε κάτι «κουταμάρες» στη ζωγραφική έτσι κι εγώ έκανα κάτι κουταμάρες με τον πηλό (σ.σ. γέλια)! Και τον μελετάω τον Πικάσο γιατί ήτανε μυαλό μεγάλο και η πρώτη του δουλειά ήτανε κεραμίστας.

– Στα δημιουργήματα σου κυριαρχεί το τοπικό στοιχείο. Γιατί επέλεγες θέματα από την τοπική παράδοση;
Στην αρχή κάναμε επάγγελμα˙ τα έφτιαχνα για εμπόριο. Δεν καταλαβαίναμε τότε ότι προήγαμε τον τοπικό μας πολιτισμό. Ενώ τώρα που έκανα το μουσείο το καταλαβαίνω. Μετά την κατοχή στέλναμε αρχαϊκά, τσολιάδες, Λεωνίδες, αγαλματάκια και διάφορα άλλα στην Αμερική, στην Αυστραλία, σε Έλληνες που έκαναν καταστήματα εκεί. Υπήρχαν κάποιοι πλασιέ και μας ζητούσαν συγκεκριμένη ποσότητα και την εμπορεύονταν, για παράδειγμα 1000 κομμάτια από το τάδε καλούπι και άλλα τόσα από το δείνα. Τότε κάναμε επάγγελμα και βγάζαμε οτιδήποτε που μπορούσε να πουληθεί, για να βγάλουμε τα προς το ζην. Ενώ τώρα, που έχω φτάσει σε ηλικία στην οποία έχω σταματήσει να δουλεύω, βλέπω πως πρέπει να αναζητούμε την παράδοση και να την προβάλουμε, γιατί βλέπεις πως μέρος της νεολαίας δεν την γνωρίζει.

– Διάβασα στο φυλλάδιο του μουσείου πως έχεις στείλει κεραμικά σε αρκετά μέρη, τόσο εντός όσο κι εκτός Ελλάδας.
Και που δεν έχω στείλει; Δικά μου κεραμικά υπάρχουν στην Κρήτη, στο Κέντρο Μελέτης Νεώτερης Κεραμικής στην Αθήνα, στην Ιταλία. Εκεί μάλιστα είχα στείλει ένα κανάτι που είχε πάρει δεύτερο βραβείο σε κάποιον διαγωνισμό. Είχα ανακατωθεί όπου μπορούσα. Μέχρι και στην Κίνα και στην Ιαπωνία έχω στείλει. Έχω στείλει, χοντρικά, σε 30 κράτη… Μου έλεγαν από ένα γραφείο που συνεργαζόμουν: «Γιώργο μπορείς να φτιάξεις κάτι για εκεί; Να είναι ελληνικό όμως, να θυμίζει Ελλάδα». Περισσότερο στέλναμε το βασιλιά Λεωνίδα…

– Πριν κάποια χρόνια είχες προσκληθεί στην Κρήτη για μια πανελλήνια συνάντηση αγγειοπλαστών. Πες μας για αυτό…
Ναι. Μας είχε καλέσει το Υπουργείο Πολιτισμού στο Γαράζο του Μυλοπόταμου Κρήτης το Μάιο του 2005. Εκεί έγινε μια μάζωξη με παλιούς κεραμίστες από όλη τη χώρα και είχαμε πάει καμιά 25αριά άτομα. Την είχαν ονομάσει «Ημέρες Κεραμικής» αυτή τη γιορτή. Εγώ είχα πάει με τη γυναίκα μου. Είδαμε κάποια πολύ ωραία πράγματα εκεί. Μουσεία, εκθέσεις, εκδηλώσεις. Και φτιάξαμε και κάποια αγγεία για τις εκδηλώσεις που έγιναν τότε. Το Υπουργείο μας βάστηξε εκεί μια εβδομάδα και γίνανε διάφορες γιορτές. Εμένα, λόγω ηλικίας, με βγάλανε και πρόεδρο σαν τον γηραιότερο (σ.σ. γέλια)!

– Τα κεραμικά σου χαρακτηρίζονται και για το χρώμα τους. Ασχολήθηκες και με τη ζωγραφική τους;
Όχι. Όταν είχα πολλή δουλειά είχα πάρει δύο κοπέλες κι έρχονταν κι έκαναν αυτά τα αρχαϊκά κεντήματα, τα σχέδια, δηλαδή, στα βάζα. Αργότερα, όταν έκλεισε η επιχείρηση ασχολήθηκε η γυναίκα μου η Κωνσταντίνα με τη ζωγραφική. Λόγω του ότι ήτανε μοδίστρα δούλευε το μυαλό της και ήταν και παρατηρητική. Είχε πάρει και χαμπάρι από μέσα που δουλεύανε οι υπάλληλοι όσο είχαμε την επιχείρηση. Η γυναίκα μου είχε μεράκι περισσότερο κι από εμένα. Είχε μεράκι με τη ζωγραφική, πέθανε με τη ζωγραφική… Εργάστηκε πολλά χρόνια ως βοηθός μου στη ζωγραφική των κεραμικών. Έκανε σχέδια από την αρχαία Σπάρτη ως το βυζαντινό Μυστρά, αλλά και πιο σύγχρονα. Γενικά έπιαναν τα χέρια της, είχε ταλέντο μεγάλο και εμένα με βοήθησε πολύ.

– Ποια πιστεύεις πως είναι τα συστατικά ενός καλού τεχνίτη;
Πρώτα πρώτα πρέπει να έχει ταλέντο. Να γεννηθεί με ταλέντο. Ένας ποιητής, ένας συγγραφέας, ένας μουσικός, ένας ζωγράφος γεννιέται με ταλέντο. Αλλά αυτό μόνο του δεν αρκεί. Χρειάζεται να έχει και μεράκι. Πολύ μεράκι. Χρειάζεται να είναι και ευρηματικός και να ψάχνει διαρκώς. Να μη λέει «ξέρω». Εγώ είμαι 75 χρόνια σε αυτή τη δουλειά και δεν λέω «ξέρω», γιατί και 150 και 200 χρονών να πάω οι καταστάσεις πάντοτε θα εξελίσσονται…

– Τι συναισθήματα σου καλλιεργούνταν όταν έπλαθες ένα αγγείο;
Η τέχνη μας είναι χώμα, νερό και φωτιά. Πιάνεις το χώμα, το παίρνεις από κάτω και το πλάθεις, το φτιάχνεις. Κι όταν φτιάχνεις ένα πράγμα μπορείς να το «κουβεντιάζεις». Όταν βγάζεις ποσότητα μεγάλη, εκείνη δεν την «κουβεντιάζεις». Όταν, όμως, βγάζεις ένα δικό σου πράγμα, το οποίο θέλεις, του μιλάς. Και το ίδιο το κεραμικό σου ζητάει καμιά φορά να το «κουβεντιάσεις». Γιατί υπάρχουν φορές που, εκεί στον τροχό, ξεκινάς να φτιάξεις ένα πράγμα, κι αντί να φτιάξεις εκείνο που θέλεις, πάει μοναχό του και σε βοηθάει το ίδιο για να γίνει κάτι άλλο…

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

– Την απόφαση να φτιάξεις το μουσείο πότε την πήρες;
Στην Κρήτη που είχαμε πάει με το Υπουργείο Πολιτισμού, κουβεντιάζαμε με τους άλλους κεραμίστες και μου είπαν «γιατί δεν κάνεις ένα μουσείο;». Όταν γυρίσαμε στη Σπάρτη μου είπε η γυναίκα μου: «Τούτα τα πράγματα που τα έχουμε κάτω δεν τα βάζεις στο ράφι να κάνουμε ένα μουσείο;». Έτσι σκέφτηκα: «αφού δεν πουλάμε τώρα, ας το κάνουμε». Έτσι, λοιπόν, όταν ήρθαμε Σπάρτη, φτιάξαμε το μουσείο.    Συγκεκριμένα, ιδρύθηκε το 2006. Αρχικά στις Καμάρες και τώρα στο κέντρο της πόλης. Εκτός από τα 42 πρωτότυπα, έχουμε και αρκετά αντίγραφα αρχαίων κεραμικών και άλλα που προβάλλουν την ιστορία μας. Εδώ ήταν βιοτεχνία που έχει αγωνιστεί κι έχει παλέψει και έχει ιστορία και παράδοση 75 χρόνων. Είναι η κεραμική της Σπάρτης! Το μουσείο «ΚΕΡΑΜ-ΕΥΣ» επιδιώκει να δείξει την παράδοση, να προβάλει τον πολιτισμό, και να βοηθήσει στον τουρισμό. Η κεραμική τέχνη έχει ιστορία πολλών χιλιάδων ετών. Ευτυχώς μας επισκέπτονται τα σχολεία και ενδιαφέρονται να μάθουν για όλα αυτά.

– Στους μαθητές που επισκέπτονται το μουσείο τι «διδάσκεις»;
Ανάλογα με την ηλικία των παιδιών. Αν είναι μικρά τα παιδάκια τους δείχνω στην αρχή λίγο τον πηλό, κι ύστερα τους δείχνω τον τροχό ή τους φτιάχνω κάτι. Τους δείχνω το Λεωνίδα αποτυπωμένο σε κεραμικό, κι άλλες τέτοιες παραστάσεις. Όταν είναι μεγάλα παιδιά ξεκινάω κάπως διαφορετικά, μιλώντας περισσότερο για τη δουλειά μου κι αναφέρομαι στο πιο τεχνικό κομμάτι της. Κι όταν είναι ακόμη μεγαλύτερα παιδιά τους λέω και για τη χημεία της κεραμικής, για τα μέταλλα που χρησιμοποιώ και τα λοιπά.

– Έχεις συμπληρώσει τα 100 χρόνια κι έχεις βιώσει σχεδόν όλες τις πολιτικές μεταβολές και τους πολέμους της Ελλάδας του 20ου αιώνα. Υπήρξε ποτέ κανείς που δε σεβάστηκε την τέχνη σου;
Όχι. Ποτέ δεν μου δημιούργησε κανένας πρόβλημα. Όλοι, ανεξαιρέτως, με σεβαστήκανε. Μάλιστα, στην Κατοχή υπήρξαν αρκετοί Γερμανοί και Ιταλοί που, όσο ήταν εδώ, έρχονταν και μας βλέπανε πολλές φορές. Θυμάμαι πως μερικοί Ιταλοί βγάζανε και φωτογραφίες!

– Ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία που αντιμετώπισες στη δουλειά σου;
Όταν, λόγω των εισαγωγών, άρχισε να πέφτει η δουλειά, σκεφτόμουν πώς να ελαττώσω το προσωπικό, γιατί δεν έβγαινε οικονομικά η επιχείρηση. Εκεί είχα περάσει μεγάλη στεναχώρια. Αλλά θα σου πω μια ιστορία που την έχω διηγηθεί πολλές φορές και την έχουν δημοσιεύσει και τα περιοδικά.
   Τότε που είχα πολύ προσωπικό και κάναμε μεγάλη παραγωγή και βγάζαμε φλιτζάνια, πιάτα κλπ, δουλεύανε δύο πρέσες. Στην πρέσα έπρεπε να βγάλεις 200-300 κομμάτια και δουλεύανε εναλλάξ μια φορά το μήνα. Όταν δούλευε η πρέσα δεν είχαμε ωράριο. Έπρεπε να τελειώσει η δουλειά. Κάποια φορά όταν δούλευε η πρέσα ήρθε ένας στο εργαστήριο και μας κοίταγε. Εμένα δεν μου άρεσε η φάτσα του, μου φαινότανε λίγο πονηρός. Έφυγε και μετά από λίγο καιρό ξαναήρθε πάλι όταν δούλευε η πρέσα. Την πρέσα την τροφοδοτούσαν 6-7 υπάλληλοι γιατί δούλευε όλη την ημέρα. Εκείνος στεκόταν και μας κοίταγε με το ρολόι. Ε, τον πλησίασα και τον ρώτησα ευγενικά ποιος είναι. Από την εφορία, μου είπε, και μου έκοψε ένα κοντύλι 22.500 δρχ. Τα έχασα! Εμείς δυσκολευόμασταν να τα βγάλουμε πέρα και ήρθε και μας έκοψε πρόστιμο 22.500δρχ; Για να καταλάβεις το μεροκάματο τότε ήταν 15 δρχ. Ήταν περίοδος που λεφτά δεν υπήρχαν και η δουλεία είχε αρχίσει να πέφτει.
   Αυτόν τον έφορο τον είχε «κυνηγήσει» ο εμπορικός σύλλογος της Πάτρας και ήρθε στη Σπάρτη λίγο πριν πάρει σύνταξη. Πληρώσαμε τη μία δόση και πήγαμε στα δικαστήρια τότε και κάναμε αγώνα. Άλλαξε μετά από λίγο ο έφορος και ήρθε ένας καινούργιος και με κάλεσε να πάω στην εφορία. Πήγα κι εγώ τρομαγμένος. Μπήκα στο γραφείο του και μου έκανε κάποιες ερωτήσεις πάνω στη δουλειά μου. Φαινότανε γνώστης. Ήτανε από οικογένεια βιοπαλαιστών και γνώριζε τις δυσκολίες. Μη τα πολυλογώ, με ξανακάλεσε στο γραφείο του και μαζί με έναν υπάλληλο με βοήθησε, μου έφτιαξαν τα χαρτιά που χρειάζονταν κι έτσι γλίτωσα 18.500 δρχ. «Ο κ. Μαγγαλούσης έχει δίκιο», είχε πει τότε. Αυτός ο άνθρωπος ήξερε, ενώ ο άλλος καθόταν και μας κοίταγε με το ρολόι!

– Διαχρονικά οι τοπικοί άρχοντες έχουν δείξει ενδιαφέρον για το έργο σου;
Αρκετοί είχανε δείξει ενδιαφέρον. Αλλά υπήρχαν κάποιοι που ένοιωθα ότι με καταλάβαιναν περισσότερο, ότι ενδιαφέρονταν και για το τεχνικό μέρος, αλλά και να αναδείξουν τον πολιτισμό, όπως ο Σαϊνόπουλος, ο Λιναρδάκης κι ο Αντωνάκος. Ο Σαϊνόπουλος, μάλιστα, ενδιαφερόταν πολύ για την κεραμική. Να φανταστείς, τότε, πριν από τριάντα περίπου χρόνια μου είχε προτείνει να κάνουμε μουσείο για τα κεραμικά! Ερχόταν συνέχεια για ένα διάστημα και μου το έλεγε…
   Και να σου πω για κάποιον που μπορεί να μην είχε βγει δήμαρχος, αλλά έκοβε πολύ το μυαλό του και έδειχνε μεγάλο ενδιαφέρον για τις τέχνες, τα γράμματα και τον πολιτισμό. Αυτός ήταν ο Γιώργος ο Περδικλώνης. Μεγάλο μυαλό!
   Σήμερα έχουν περάσει και οι δύο τελευταίοι δήμαρχοι από το μουσείο, το έχουν δει κι έχουμε κουβεντιάσει. Αλλά περιμένω όλους όσοι ασχολούνται με την πόλη να έρθουν να δουν τί κρύβει το μουσείο. Έχει μια παραγωγική ιστορία 75 χρόνων και είναι μέρος της ιστορίας της νεώτερης Σπάρτης. Μάλιστα, έχω στείλει πρόσφατα και μια επιστολή στο Δήμο σχετικά με το μουσείο, ζητώντας βοήθεια για την καλύτερη αξιοποίηση και προβολή του.

– Πρόσφατα σε τίμησε ο Μητροπολίτης Μονεμβασίας και Σπάρτης…
Ναι, πέρυσι τον Απρίλιο (σ.σ. 6/4/2014). Για την πολυετή ενασχόληση μου με την τέχνη της κεραμικής. Εγώ δεν μπόρεσα να πάω τότε και είχε πάει η κόρη μου να πάρει το βραβείο. Αλλά περισσότερο αυτό το βραβείο ήτανε για τη γυναίκα μου που της άρεσε να βοηθάει τους συνανθρώπους μας και ο Δεσπότης το γνώριζε καλά αυτό. Του είπα κάποια φορά του Δεσπότη πως στο τρέξιμο που έκανα με τη γυναίκα μου εκείνη πάντα έβγαινε πρώτη. Ήταν καλύτερη! Τη μελετούσα εκείνες τις μέρες τη γυναίκα μου δεν μπόρεσα να πάω. Δεν ήθελα να χειροκροτήσουν εμένα (σ.σ. συγκινήθηκε).

– Ερχόμενος στο εργαστήριό σου σε είδα να ζωγραφίζεις κάποια σχέδια. Ο καλλιτέχνης δεν σταματάει ποτέ να δημιουργεί;
Ποτέ! Όταν δεν μπορεί να εργαστεί πάνω στη δουλειά του και πιαστήκανε τα χέρια του, τότε ψάχνει κάτι άλλο να καταπιαστεί. Όταν είσαι του καφενείου, είσαι του καφενείου! Αν όχι, ψάχνεσαι διαρκώς. Τον τροχό τον σταμάτησα από τότε που κλείσαμε τις δουλείες, το 2005-2006 όταν έκανα το μουσείο. Τώρα ασχολούμαι με κάτι γεωμετρικούς πίνακες, όπως ο Πικάσο, αλλά σε απλό χαρτόνι από τα χαρτόκουτα!

– Πριν από ένα μήνα περίπου βρέθηκες στην πρώτη έκθεση χειροποίητων προϊόντων στη Σπάρτη. Ποιες ήταν οι εντυπώσεις σου;
Περνούσα από εκεί και μπήκα μέσα να δω. Είδα, λοιπόν, πως κάθε παιδί που συμμετείχε είχε ένα γούστο κι ένα μεράκι. Εκείνο που μου έκανε εντύπωση μεγάλη ήταν ο Ρήγος με τα μάρμαρα. Άσος των άσων! Σκαλιστής μεγάλος! Όλα τα παιδιά είχανε φτιάξει ωραία πράγματα και είχανε βάλει όλη τους την τέχνη. Ελπίζω οι της πόλεως να αγκαλιάζουν τέτοιες πρωτοβουλίες.

– Τί θα συμβούλευες τα νέα τα παιδιά σαν παππούς προς εγγονό;
Στεναχωριέμαι για τα νέα τα παιδιά που δεν έχουνε δουλειές. Κάποιοι λένε πως είναι όλα του καφενείου και κάθονται από το πρωί μέχρι το βράδυ. Λάθος! Δεν είναι όλα στις καφετέριες. Αλλά αν δεν έχουνε δουλειά και που να πάνε; Να κάθονται σπίτι; Πάνε πολλά παιδιά και μαζεύουν ελιές και πορτοκάλια, αλλά δεν είναι η δουλειά αυτή για όλο το χρόνο. Μετά το χειμώνα στοπ! Και το χωράφι δεν έχει καλό μισθό, αλλά τα παιδιά πάνε… Η νεολαία μας είναι καλά παιδιά, κάνουνε λάθος κάποιοι που τα κατηγορούνε. Αλίμονό μας άμα κατηγορούμε τους νέους…
   Στα νέα παιδιά το μόνο που έχω να πω είναι να έχουν υπομονή να επιμένουν. Να μην τα παρατάνε και να συνεχίσουν αυτό που κάνουνε. Κι ό,τι κάνουνε, να το κάνουν με μεράκι και να προσπαθούν να το εξελίξουν διαρκώς.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s