Σπύρος Παπαδόγιαννης

GKL_6087Συνέντευξη στο
Νίκο Ι. Καρμοίρη
φωτογραφίες συνέντευξης:
Γιάννης Γκλέκας

Τον «γνώρισα» μέσα από το πλούσιο συγγραφικό του έργο. Αναφορές σε εκείνον, αλλά κυρίως κείμενά του δημοσιεύονταν κατά κόρον στον τοπικό τύπο. Σήμερα, πασχίζει να διασώσει την παράδοση και τον πολιτισμό κι αγωνίζεται να διατηρήσει ζωντανά τα απομεινάρια του προηγούμενου αιώνα.

Ο λόγος για τον κ. Σπύρο Παπαδόγιαννη, συνταξιούχο φιλόλογο, λαογράφο και συγγραφέα, που στις αρχές της νέας χιλιετίας έδωσε πνοή στα «Λαογραφικά Εκθέματα», μια λαογραφική συλλογή-μουσείο, που στεγάζεται στο ισόγειο του σπιτιού του.

Ο κ. Σπύρος Παπαδόγιαννης μιλά στα «ΠΡΟΣΩΠΑ δίπλα μας» για το λαογραφικό και συγγραφικό του έργο, για το μουσείο που «κρύβει» στο κατώι του, για το πάθος και την αγάπη που τρέφει για την ζωή που πέρασε και τις συνήθειές της, και για την επιμονή που δείχνει για να κρατήσει ζωντανό έναν «κόσμο» πριν τον αλέσουν «τα μυλολίθαρα του χρόνου»!

Μια συνέντευξη σαν βιβλίο που ήρθε η ώρα σιγά σιγά να ξεφυλλίσουμε…

– Από πού πηγάζει η έντονη αγάπη σας για τη λαογραφία;
Η αγάπη για τη λαογραφία ξεκίνησε από τον αείμνηστο καθηγητή Λαογραφίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, τον Γεώργιο Μέγα. Μπορεί για διάφορους λόγους να είχα χάσει 2-3 ώρες παρακολούθησης από άλλους καθηγητές, από τον Μέγα δεν είχα χάσει ούτε λεπτό. Μάλιστα, είχα κάνει και μία εργασία λαογραφικού περιεχομένου, συλλέγοντας ιδιωματικές λέξεις, και με είχε επιβραβεύσει δημοσίᾳ.
   Το πάθος όμως για την λαογραφία πηγάζει κι από τις οικογενειακές ρίζες. Ο πατέρας κι η μάνα μου ήταν αγρότες. Έχω βιώσει όλο το φάσμα των αγροτικών εργασιών: την καλλιέργεια ελιών και πορτοκαλιών, τη σπορά, το θέρισμα, το αλώνισμα κ.ά. Η μάνα μου, θυμάμαι, πήγαινε κάθε Σάββατο στη Σπάρτη με το γαϊδουράκι να πουλήσει τα κηπουρικά της. Όλα αυτά τα έχω γράψει στα βιβλία μου, τα οποία είναι βιωματικού χαρακτήρα, και ίσως γι αυτό τα έχει αγαπήσει και ο κόσμος.

– Πως δημιουργήθηκε η ιδέα της ίδρυσης του λαογραφικού μουσείου;
Πρόκειται για μια λαογραφική συλλογή ιδιωτικής πρωτοβουλίας, που περιλαμβάνει σκεύη, αντικείμενα και εργαλεία από το πρώτο μισό του 20ου αιώνα και ακόμη παλιότερα. Τα εκθέματα έχουν «αναπτυχθεί» στο ισόγειο του αγροτικού τύπου σπιτιού μου σε συμβατούς για την εποχή τους και το είδος του χώρους.
   Η ιδέα ξεκίνησε από έναν αργαλειό που είχαμε στην αποθήκη! Η αγάπη η δική μου και της γυναίκας μου για τον τρόπο ζωής που είχε φύγει ανεπιστρεπτί μας ώθησε στη δημιουργία της λαογραφικής συλλογής. Κι ακόμη γιατί πιστεύω ότι ο λαός που ξεχνάει το παρελθόν του κι αποκόβεται από τις ρίζες του είναι καταδικασμένος. Η ξενομανία και ο μιμητισμός είναι κάτι που στρέφεται εναντίον του έθνους μας και της ίδια μας της υπόστασης. Έτσι, το 1997 βγήκα στη σύνταξη κι ένα χρόνο αργότερα ξεκίνησα αυτή τη συλλεκτική προσπάθεια. Κι επειδή φοβήθηκα μην περιέλθω σε κάποιο κενό κι αδρανήσω, αποφάσισα να γράψω κάποια βιβλία που έχουν σχέση με το λαογραφικό και πολιτιστικό παρελθόν της περιοχής μας, με την αγροτική ζωή, με την καλλιτεχνική ζωή, με την οικογενειακή ζωή, με τα πάντα…

– Έχετε συγγράψει τέσσερα βιβλία. Πείτε μας δυο λόγια για αυτά…
Ξεκίνησα να γράφω περίπου από το 1999-2000. Μέχρι σήμερα έχω εκδώσει τέσσερα βιβλία και είναι υπό έκδοση άλλα πέντε βιβλία, τα οποία είναι έτοιμα για το τυπογραφείο εάν βρεθούν τα χρήματα.
   Η αρχή έγινε το 2006 με το βιβλίο «Ένας κόσμος που χάθηκε». Με τον τίτλο αυτό εννοώ έναν τρόπο ζωής παρελθοντικό που χάθηκε γιατί ήρθαν σταδιακά άλλες φόρμουλες από τη δυτική Ευρώπη κι εξαφάνισαν παλιές συνήθειες. Το δεύτερο βιβλίο είναι «Το πολυαιωνόβιο Πανηγύρι του Μιστρά», το οποίο εκδόθηκε το 2008. Αγωνίστηκα πολύ για να βρω τις πληροφορίες που χρειαζόμουν. Δεν πρόκειται για λόγια του αέρα! Δεν έχω γράψει, δηλαδή ότι μου κατέβηκε στο κεφάλι. Αντίθετα, έκανα έρευνα και τα πάντα είναι τεκμηριωμένα από εφημερίδες, από περιοδικά, από πρακτικά της Κοινότητας Μυστρά κ.τ.λ. Το τρίτο βιβλίο κυκλοφόρησε το 2010 και είναι κι αυτό λαογραφικού περιεχομένου. Έχει τίτλο «Στα μυλολίθαρα του χρόνου». Εκεί αναφέρω πράγματα τα οποία τα έχει αλέσει ο χρόνος, όπως ακριβώς αλέθει ο μύλος το στάρι που πέφτει μέσα στα λιθάρια. Αναφέρονται πράγματα που αφορούν την οικογενειακή ζωή κι άλλα πολλά που μπορεί να τα δει ο αναγνώστης ξεφυλλίζοντάς το. Και το τελευταίο βιβλίο είναι τα «Θερισμένα Στάχυα». Κι αυτός ο τίτλος υπονοεί τρόπους ζωής που βλάστησαν, που καρποφόρησαν, που έθρεψαν ανθρώπους και ήρθαν τα «δρεπάνια» και τα έκοψαν, τα θέρισαν. Αυτό εκδόθηκε το 2014.
   Ακόμα είναι υπό έκδοση ο «Γάμος στην υφή και τις παρυφές του», από την εποχή του Ομήρου μέχρι σήμερα, σε όλες τις εκφάνσεις και σε όλα τα θετικά και τα αρνητικά του˙ «Τα γεννοφάσκια της ζωής», όπου γίνεται αναφορά στην κύηση, τον τοκετό, την ανατροφή του παιδιού, στην ανάθρεψή του, στα πρώτα του βήματα κ.ο.κ.˙ «Το οδικό δίκτυο της Λακωνίας», το οποίο γράφτηκε κατόπιν επίπονης και επίμοχθης προσπάθειας, και άλλα δυο βιβλία που έχω αποθηκευμένα στο σκληρό δίσκο του υπολογιστή. Κατά το παρελθόν είχαν δημοσιευτεί κάποια αποσπάσματα από τα βιβλία μου στην τοπική εφημερίδα «Ο Παρατηρητής της Λακωνίας». Επίσης η κόρη μου Ελένη τα τελευταία δυο-τρία χρόνια κάνει κάθε Δευτέρα εκπομπή στο ραδιοφωνικό σταθμό της Μητρόπολης και διαβάζει αποσπάσματα από τα βιβλία μου, κάτι που το έχει περιβάλει ο κόσμος με αγάπη.
   Παράλληλα με την συλλεκτική προσπάθεια όλα αυτά τα χρόνια πραγματοποιήθηκε και συγγραφική προσπάθεια. Ας σημειωθεί πως όλα αυτά τα βιβλία δεν τα πουλάω. Τα προσφέρω με πολύ αγάπη στον κόσμο…

– Έχετε απευθυνθεί σε κάποιο Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης για να αναλάβει την έκδοση κάποιου βιβλίου σας;
Ναι, έχει γίνει κατά το παρελθόν, γιατί απαιτούνται αρκετά χρήματα για μία έκδοση. Για «Το πολυαιωνόβιο Πανηγύρι του Μιστρά» μέρος της δαπάνης είχε καλύψει ο Δήμος Μυστρά. Επίσης, «Τα μυλολίθαρα του χρόνου» είχαν εκδοθεί από τον ΟΠΑΝΑΛ της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λακωνίας. Τώρα γίνεται μια προσπάθεια με την κ. Αντιπεριφερειάρχη ώστε, ίσως, προσεχώς καταφέρει η Π.Ε. Λακωνίας να εκδώσει το επόμενο βιβλίο, το οποίο είναι ο «Γάμος στην υφή και τις παρυφές του», όπου θα συμπεριλαμβάνεται και πλούσιο φωτογραφικό υλικό. Θα ήταν παράληψη αν, μέσα από το βήμα που μου δίνεται, δεν ευχαριστούσα όλους εκείνους που κατά καιρούς έχουν βοηθήσει στην προώθηση του έργου μου.

– Πρόσφατα τιμηθήκατε για το συγγραφικό σας έργο από την Ένωση Πνευματικών Δημιουργών Λακωνίας, στην εκδήλωση της παρουσίασης του τελευταίου βιβλίου σας…
Την όλη διαδικασία παρουσίασης του βιβλίου «Θερισμένα Στάχυα» την είχε αναλάβει η Ένωση Πνευματικών Δημιουργών Λακωνίας και ο πρόεδρος της κ. Βασίλης Βλαχάκος. Ήταν μια πολύ όμορφη και καλή παρουσίαση, όπου μάλιστα μοιράστηκαν όλα τα βιβλία μου ΔΩ-ΡΕ-ΑΝ. Το θεωρώ προσβολή να πάρω χρήματα! Κατά την εκδήλωση της παρουσίασης μου προσφέρθηκε μια τιμητική πλακέτα. Αυτό πιστεύω πως ήταν μια αναγνώριση του έργου μου και οφείλω να ευχαριστήσω πάρα πολύ την Ένωση για την τιμή που μου έκανε.
   Πρέπει, όμως, να λάβεις υπόψη σου ότι για να αμειφτείς για κάτι πρέπει να «στρώσεις κώλο», που λέει κι ο λαός! Να κουραστείς, να τρέξεις, να χάσεις ύπνο… Γιατί ένα βιβλίο δεν γράφεται έτσι απλά. Θέλει πολλή μελέτη, μεγάλη οργάνωση, ταξινόμηση, κ.ο.κ. Βλέπω τα τελευταία χρόνια πως βγαίνουν ορισμένοι και μουτζουρώνοντας πέντε γραμμές θέλουν να λέγονται -και με κεφαλαία γράμματα!- συγγραφείς. Αυτό είναι υποκλοπή της λέξης από ανθρώπους που είναι τελείως άσχετοι! Πρέπει να μοχθήσεις κι αν αξίζεις η αναγνώριση θα έρθει από τον κόσμο.

– Ο στόχος της προσπάθειάς σας είναι να διασωθεί «ένας κόσμος που χάνεται»;
Ναι, να διασωθεί όσο αυτό είναι δυνατόν. Κι αυτό είναι πάρα πάρα πολύ δύσκολο. Όλα τα αντικείμενα που βλέπεις στη συλλογή μού έχουν στοιχίσει αρκετά. Ήταν, όμως, η αγάπη μου εκείνη που με ωθούσε να τα συγκεντρώσω. Να τρέξουμε, να ψάξουμε, να βρούμε, να καθαρίσουμε, να επισκευάσουμε, να επιδιορθώσουμε, να ταξινομήσουμε κ.τ.λ.… Τα χέρια μου έχουν κοπεί απ’ το να καθαρίζω τεντζερέδια και τηγάνια… Και τώρα αν μας πεις κάποιος ότι στην κορφή του Ταϋγέτου υπάρχει ένα σπάνιο αντικείμενο που δεν το έχω, θα κάνω το παν για να πάω να το πάρω!
   Δεν είναι όλα τα αντικείμενα δικά μας. Έχει γίνει προσπάθεια συλλογής των για αρκετά χρόνια. Έχουμε αγοράσει ή και μας έχουν δώσει ή χαρίσει αντικείμενα. Ψάχναμε μέχρι και δίπλα στους κάδους˙ πεταμένα στα σκουπίδια. Με είχαν δει, μάλιστα, και κάποιοι συγχωριανοί μου, και νόμιζαν πως αντιμετωπίζω προβλήματα οικονομικά. Αργότερα, αντιλήφθηκαν την προσπάθεια που έκανα. Ότι μάζευα, δηλαδή, πράγματα ασήμαντα για τον πολύ κόσμο, αλλά σημαντικά για εμένα, την παράδοση, τη λαογραφία και για όσους ενδιαφέρονται για την διάδοσή τους.
   Πρόθεσή μας είναι να δώσουμε στους μικρούς την ευκαιρία να μάθουν και στους μεγάλους να θυμηθούν. Και αυτή μας η πρόθεση έχει δικαιωθεί από τη συχνότητα και την ποιότητα των μέχρι τώρα επισκέψεων.

– Βλέπουμε πως σχολεία της περιοχής μας πραγματοποιούν συχνά εκπαιδευτικές επισκέψεις στο μουσείο σας. Ποιες είναι οι εντυπώσεις και οι ερωτήσεις των μαθητών ερχόμενοι σε επαφή με «άγνωστα» αντικείμενα;
Οι επισκέψεις σχολείων είναι πολλές, κυρίως από τα δημοτικά σχολεία. Τα παιδιά βλέπουν αντικείμενα που τους κεντρίζουν το ενδιαφέρον και με ρωτούν «τι είναι αυτό παππού» ή «πως το χρησιμοποιούσαν;». Τους μιλάω για τη ζωή των ανθρώπων τα παλιά τα χρόνια, τους εξηγώ πως χρησιμοποιούνταν όλα τα αντικείμενα που βλέπουν και παράλληλα τους δείχνω. Απαντάω με υπομονή στις ερωτήσεις τους γιατί δεν έχουν προσλαμβάνουσες παραστάσεις. Έτσι, πρέπει να αρχίσω να τους εξηγώ από το «Α». Είναι, βέβαια, δύσκολο αυτό γιατί πλέον έχω μεγαλώσει, αλλά έχω υπομονή. Και τα παιδιά με ανταμείβουν με τον καλύτερο τρόπο˙ αν με δουν καμιά φορά έξω με χαιρετάνε και λένε «ο παππούς ο Σπύρος»! Μια φορά είχαν έρθει κάποιες τάξεις του 5ου Δημοτικού Σχολείου Σπάρτης. Ξεναγήσαμε με τη σύζυγό μου τα παιδιά, τους προσφέραμε κέρασμα, πορτοκαλάδες και ζαχαρωτά – όπως συνηθίζουμε – και τα ενημερώσαμε με υπομονή και επίγνωση του πράγματος. Μετά από μερικές ημέρες πήγα στο σχολείο έχοντας προγραμματίσει κάποια συνάντηση με τον Διευθυντή. Είχε χτυπήσει το κουδούνι για διάλλειμα και, με το που άνοιξε η πόρτα, ένα σμήνος παιδιών έπεσε επάνω μου, τόσο που δεν μπορούσα να περπατήσω. «Γεια σου παππού Σπύρο», μου φώναζαν. Αυτές είναι οι καλύτερες αναγνωρίσει κι ανταμοιβές για μένα. Όπως και του καθηγητικού μου έργου οι ανταμοιβές είναι οι αναγνωρίσεις των μαθητών μου.

– Οι δικοί σας, παλιοί μαθητές τί σας λένε όταν σας συναντούν στο δρόμο για τις δράσεις που έχετε αναπτύξει;
Αρκετοί έρχονται κι επισκέπτονται τα «Λαογραφικά Εκθέματα», είτε μεμονωμένα, είτε με μικρές παρεούλες. Σήμερα, αναγνωρίζουν την προσφορά μου, παρά το γεγονός πως σαν μαθητές θεωρούσαν πως ήμουν στριφνός και αυστηρός. Ήμουν όμως πάντα δίκαιος. Στο βιβλίο επισκεπτών του μουσείου κάποιοι έχουν γράψει διάφορες κρίσεις κι απόψεις, κυρίως για την επιμονή και την υπομονή μου στο λαογραφικό έργο που επιτελώ.

– Εκτός από σχολεία και κάποιους μεμονωμένους επισκέπτες έχουν υπάρξει άλλες οργανωμένες επισκέψεις;
Πλην των σχολείων, μας έχουν επισκεφτεί οργανωμένα το Δημοτικό Συμβούλιο Μυστρά παλιότερα και πιο πρόσφατα η Ένωση Πνευματικών Δημιουργών Λακωνίας. Άλλος φορέας ή παράγοντας από την πόλη μας ή την περιοχή μας δεν έχει εμφανιστεί. Δεν είμαι από τους ανθρώπους που παρακαλώ. «Όποιος θέλει να φιλήσει», έλεγε η μάνα μου, «ξέρει που είναι το μάγουλο»! Ο χώρος αυτός δεν είναι επιπόλαιος και τυχαίος, έχει μέσα ιδρώτα και κόπο και τρεξίματα. Θα ήθελα, όμως, οι τοπικοί άρχοντες να τον λάβουν υπόψη τους, γιατί αποτελεί κι αυτός μια πολιτιστική εστία. Δυστυχώς, δεν τον γνωρίζουν αρκετοί. Κάποτε ρώτησε κάποιος από την Θεσσαλονίκη «που βρίσκεται το λαογραφικό μουσείο του Παπαδόγιαννη στη Μαγούλα;» και η απάντηση που έλαβε ήταν «δεν ξέρουμε. Μήπως εννοείται την Μαγούλα της Αττικής;»!

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

– Πόσο καιρό κάνατε να συγκεντρώσετε όλα αυτά τα εκθέματα και από πού προέρχονται;
Περίπου πέντε χρόνια πέρασαν από την στιγμή που ξεκινήσαμε να μαζεύουμε λαογραφικό υλικό μέχρι την στιγμή που ανοίξαμε την πόρτα της συλλογής και δεχθήκαμε τους πρώτους επισκέπτες. Από το 2002 λειτουργούν τα «Λαογραφικά Εκθέματα» και λίγα χρόνια αργότερα (σ.σ. 2005) πήραμε κι έγκριση από το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, η οποία επιτρέπει τις επισκέψεις των μαθητών. Υπήρξαν οι σχετικές αποφάσεις που επιτρέπουν σε σχολεία Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης να επισκέπτονται το χώρο, χωρίς τις οποίες δεν θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν επισκέψεις. (Υπάρχει σχετική έγκριση από το ΥΠΕΠΘ και για το πρώτο μου βιβλίο, το οποίο επιτρέπεται να βρίσκεται στις σχολικές βιβλιοθήκες). Από το 2010 το μουσείο λειτουργεί ακόμα πιο υπεύθυνα και πιο οργανωμένα.
   Για τα αντικείμενα που με ρώτησες, πολλά από αυτά ήταν δικά μας, κι άλλα μας τα προσέφεραν. Θυμάμαι, παραδείγματος χάρη, ο Δημητράκης Καψάλης από τη Μαγούλα, όταν έμαθε ότι συγκεντρώνω παλιά αντικείμενα, βλέποντάς με στο δρόμο μου είπε να πάω από το σπίτι του για να μου δώσει κι εκείνος κάποια πράγματα. Όταν πήγα με την Τασία, άνοιξε διάπλατα το κατώι του και μας είπε: «ό,τι θέλετε πάρτε!». Ο κόσμος μου άνοιγε την πόρτα του γιατί μου είχε εμπιστοσύνη και ήξερε πως δεν θα τα εμπορευτώ, αλλά θα δημιουργήσω κάτι καλό για την περιοχή. Υπήρξαν, βέβαια, και κάποιοι που είπαν πως «κάποια στιγμή θα τα πουλήσετε και θα τα οικονομήσετε». Όμως, δεν είναι έτσι. Ούτε μία καρφίτσα δεν βγαίνει από το μουσείο μας! Μάλιστα, με είχε προσεγγίσει και κάποιος δημοτικός σύμβουλος πριν από χρόνια, ζητώντας μου να παραχωρήσω και να προσφέρω στο Δήμο Σπάρτης κάποια αντικείμενα για το «Μανουσάκειο Μουσείο» που ετοίμαζαν. Του είπα ευγενικά ότι από το κατώι το δικό μου δεν βγαίνει ούτε μια καρφίτσα. Του λέω: «έχω παιδιά κι εγγόνια που τους αρέσει όλο αυτό που έχουμε δημιουργήσει και, όταν εγώ δεν θα μπορώ, θα ασχοληθούν εκείνα». Τα παιδιά μου έχουν την ίδια αγάπη. Δηλαδή, έτσι και βρούνε κάτι παραπεταμένο θα μας το φέρουν, ή και τα εγγόνια μας δείχνουν το ίδιο ενδιαφέρον.
   Έχω, επίσης, συγκεντρώσει πολλές παλιές φωτογραφίες, αντίγραφα ή αυθεντικές. Δεν είναι μόνο αυτές που βλέπει κανείς στους τοίχους κορνιζαρισμένες, είναι και πολλές άλλες σε άλμπουμ. Όχι μόνο από τη ζωή του χωριού, αλλά γενικότερα συγκέντρωνα φωτογραφίες εποχής από όπου τις εύρισκα. Μελετώντας τες κανείς μπορεί να βγάλει διάφορα συμπεράσματα˙ να δει τον τρόπο που ντύνονταν παλιότερα, τις διάφορες εκφάνσεις της ζωής κατά τις οποίες έβγαζαν φωτογραφίες, τον τρόπο που στήνονταν για να φωτογραφηθούν και άλλα πολλά…

– Ποιο αντικείμενο αποτελεί το θεμέλιο λίθο της Συλλογής; Ποιο είναι το παλαιότερο χρονολογικά και ποιο προστέθηκε τελευταίο;
Ένας αργαλειός ήταν το πρώτο αντικείμενο της συλλογής. Είχαμε στην αποθήκη το στατικό μέρος του˙ όχι, όμως, τα στημόνια και τα υφάδια. Ήταν μόνο τα πόδια και κάποια εξαρτήματα. Δυο συγγενείς μας, του Μενέλαου Τραγά η γυναίκα, και του Αργύρη Μπαρέλου η γυναίκα ήξεραν πώς να ιδιάζουν πανί, δηλαδή πώς να απλώνουν την κλωστή που τυλίγουμε στο καλαμποκάνι, πώς να φτιάξουν μιτάρια, κ.τ.λ. Έτσι, έφτιαξαν τον αργαλειό λειτουργικό. Δεν μπορώ να χρονολογήσω τα αντικείμενα. Το παλιότερο χρονολογικά αντικείμενο ίσως είναι μία γραφομηχανή που δεν έχει τα πλήκτρα κάτω, τα έχει ψηλά. Ήταν η πρώτη πρώτη που κυκλοφόρησε. Και το τελευταίο αντικείμενο που μπήκε στα εκθέματα ήταν ένα πολύφωτο, το οποίο βρήκαν κι έφεραν τα εγγόνια μας. Τώρα, εκείνο που ψάχνουμε να βρούμε είναι ένα γραμμόφωνο με χωνί…

– Η επιστροφή στις ρίζες μας μπορεί να μας απαγκιστρώσει από τα σημάδια φθοράς και παρακμής που παρουσιάζει η σημερινή κοινωνία;
Ναι! Η επιστροφή στις ρίζες μας μπορεί να μας κρατήσει «ζωντανούς». Και σίγουρα η λαογραφία αποτελεί ένα μέσο. Πρέπει να γνωρίζουμε πως είμαστε ένας ιδιαίτερος λαός στον ευρωπαϊκό χώρο. Να μην αφομοιωθούμε και γίνουμε ένα, όπως προσπαθούν να μας κάνουν τα τελευταία χρόνια οι Ευρωπαίοι – οι εταίροι μας – οι οποίοι μας έχουν ανέβει στο κεφάλι. Ο Ηρόδοτος έλεγε ότι τα χαρακτηριστικά ενός έθνους που το κρατάνε δεμένο είναι τέσσερα: το όμναιμον (δηλαδή το ίδιο αίμα), το ομόγλωσσον (δηλαδή η ίδια γλώσσα), το ομόθρησκον (δηλαδή η ίδια θρησκεία) και το ομότροπον (δηλαδή ίδιες συνήθειες, τα ίδια ήθη κι έθιμα). Αυτά είναι τα συνεκτικά στοιχεία ενός λαού κι ενός έθνους. Δυστυχώς, έχουμε γίνει ξέφραγο αμπέλι. Βλέπω π.χ. πολλούς νεολογισμούς στη γλώσσα. Καινούργιες λέξεις, που δεν έχουν καμία σχέση με την Ελληνική, μπαίνουν συνεχώς στο λεξιλόγιό μας. Αυτά όλα είναι σαράκια που τρώνε το ξύλο του έθνους μας. Τι να πω;

– Το μουσείο φέρει την επωνυμία «Λαογραφικά Εκθέματα Σπύρου και Τασίας Παπαδόγιαννη»…
Η σύζυγός μου υπήρξε διαρκής συνοδοιπόρος και στήριγμα στην προσπάθειά μου. Ήταν και είναι αρωγός και παραστάτης στο έργο της λαογραφικής συλλογής. Πολλές φορές ήταν εκείνη που πήγαινε στα σπίτια όπου είχαμε εντοπίσει κάτι που ήταν παρατημένο ή μισοπεταμένο και το ζητούσε. Είναι οικογενειακή προσπάθεια αυτή η συλλογή. Όχι μόνο η Τασία, αλλά και τα παιδιά και τα εγγόνια μας έχουν συνεισφέρει. Γι αυτό πολλές φορές όταν με ρωτούν απαντώ σε α’ πληθυντικό!

– Ποια είναι τα ωράρια λειτουργίας για κάποιον που ενδιαφέρεται να επισκεφτεί το μουσείο σας και ποια τα στοιχεία επικοινωνίας;
Τα «Λαογραφικά Εκθέματα», για όσους δεν το γνωρίζουν, βρίσκονται στη Μαγούλα Σπάρτης (συνοικία Κουσουλιάνικο). Όποιος θέλει να τα επισκεφτεί μπορεί να έρθει κατόπιν τηλεφωνικής συνεννόησης, για να είμαστε εδώ και να τον ξεναγήσουμε. Τα τηλέφωνα επικοινωνίας είναι: 27310 22268 και 6945488849. Η είσοδος είναι δωρεάν. Διότι, ας σημειωθεί, ότι όχι μόνο δεν εισέπραξα ούτε ένα ευρώ από τους επισκέπτες, αλλά ούτε τόλμησα να το διανοηθώ. Όλο αυτό είναι κοινωνική προσφορά καλής προαιρέσεως.

– Τι να περιμένουμε από εσάς στο άμεσο μέλλον;
Τώρα έχω κουραστεί και δεν γράφω πια. Όμως, όπως είπα και νωρίτερα, στόχος είναι – όταν κι εάν βρεθούν τα χρήματα – να εκδοθούν τα βιβλία που έχουν γραφτεί…

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

*Ο κ. Σπύρος Παπαδόγιαννης αντί επιλόγου σηκώθηκε, κατευθύνθηκε προς το γραμμόφωνο που ήταν κοντά του και, ακουμπώντας τη βελόνα πάνω στο βινύλιο, μου αφιέρωσε ένα δημοτικό τραγούδι. Και κάπου ανάμεσα στον ήχο του τραγουδιού και τα παράσιτα του πικ-απ η συζήτησή μας έφτασε σιγά σιγά κι αρμονικά στο τέλος της…

20160126_180537

Υ.Γ.: Κατά τη διάρκεια της κουβέντας μας κατέβηκε στο ισόγειο η κ. Τασία φέρνοντάς μας γλυκό κέρασμα. Κάθισε μαζί μας και συμμετείχε στη συζήτηση. Ο φωτογράφος είχε αποχωρήσει κι έτσι απαθανάτισα από το κινητό μου τηλέφωνο το ζεύγος Παπαδόγιαννη στο τραπέζι όπου κουβεντιάζαμε…

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s